ادلهء اثبات هيولى به اصطلاح مشائين در اثبات هيولى به اصطلاح مشائين چند مسلك است « 1 » و ما دو دليل از ادلهء آنها را كه يكى دليل « فصل و وصل » و ديگرى دليل « فعل و قوه » « 2 » است ذكر مىكنيم : الف : دليل فصل و وصل و اصول آن براى استحكام اساس اين دليل اصولى را بيان مىكنيم : اصل اول : اقسام اتصال يكى از آن اصول اين است كه متصل دو قسم است : مضاف و نفسى . و متصل مضاف هم به دو اعتبار گفته مىشود . به قسم اول بالاضافة الى الغير متصل گفته مىشود . اتصال بر دو معنى اطلاق مىشود يكى از آن دو معنى صفت شىء بالقياس الى الغير است و آن نيز به دو معنى است : اول اينكه : مقدارى با مقدار ديگرى متحد النهاية باشد كه دربارهء آن مقدار گفته مىشود كه آن به مقدار ديگر متصل است ، مثلًا دو خطى كه يك زاويه را تشكيل مىدهند در آن نقطه‌اى كه با يكديگر تلاقى نموده‌اند آن نقطه انتهاى هر دو خط است ،

--> ( 1 ) - رجوع كنيد به : اسفار ، ج 5 ، ص 77 - 128 ؛ شرح هدايهء اثيريه ، ص 33 - 48 . ( 2 ) - شفا ، بخش الهيات ، ص 318 - 322 ؛ شرح اشارات ، ج 2 ، ص 36 - 47 ؛ التحصيل ، ص 312 - 320 .